قبل از طراحی و ساخت تصفیهخانه فاضلاب، ضروری است که پارامترهای مختلف آب و فاضلاب ورودی به دقت آنالیز شوند. این آنالیزها به طراحان کمک میکنند تا انتخابهای مناسبی برای طراحی سیستم تصفیه انجام دهند. در ادامه، مهمترین پارامترهایی که باید آنالیز شوند و مقادیر آنها قبل و بعد از تصفیه فاضلاب آورده شده است.
پارامترهای فاضلاب ورودی و مقادیر استاندارد:
- BOD (Biochemical Oxygen Demand):
- ورودی: 150-300 mg/L (بسته به نوع فاضلاب، ممکن است بیشتر باشد)
- خروجی (پس از تصفیه): کمتر از 30 mg/L (برای تصفیه اولیه، اما ممکن است در تصفیه نهایی تا کمتر از 5 mg/L نیز برسد)
- COD (Chemical Oxygen Demand):
- ورودی: 200-500 mg/L (بسته به نوع فاضلاب)
- خروجی: کمتر از 50 mg/L (در تصفیههای اولیه و نهایی)
- TSS (Total Suspended Solids – جامدات معلق کل):
- ورودی: 150-350 mg/L
- خروجی: کمتر از 30 mg/L (پس از تصفیه)
- Turbidity (کدورت):
- ورودی: 50-200 NTU (بسته به نوع فاضلاب)
- خروجی: کمتر از 5 NTU (برای فاضلاب تصفیه شده)
- pH:
- ورودی: 6-9 (ممکن است بسته به منبع فاضلاب متغیر باشد)
- خروجی: 6.5-8.5 (برای جلوگیری از آلودگیهای شیمیایی)
- Nitrogen (نیتروژن کل):
- ورودی: 30-50 mg/L (میتواند در فاضلابهای صنعتی یا کشاورزی بیشتر باشد)
- خروجی: کمتر از 10 mg/L (در تصفیههای نهایی نیتروژن باید به حداقل برسد)
- Phosphorus (فسفر کل):
- ورودی: 5-10 mg/L (ممکن است بسته به نوع فاضلاب صنعتی متفاوت باشد)
- خروجی: کمتر از 1 mg/L (در تصفیه نهایی برای جلوگیری از رشد جلبکها)
- Ammonia (آمونیاک):
- ورودی: 10-50 mg/L
- خروجی: کمتر از 1 mg/L (برای جلوگیری از آلودگیهای زیستمحیطی)
- Sulphates (سولفاتها):
- ورودی: 50-150 mg/L
- خروجی: کمتر از 50 mg/L
- Chlorides (کلریدها):
- ورودی: 50-200 mg/L
- خروجی: کمتر از 50 mg/L (مقدار کلریدها در فاضلاب باید کاهش یابد)
- Coliform Bacteria (باکتریهای کولایفرم):
- ورودی: 10^6 – 10^9 CFU/100mL (در فاضلابهای خانگی و صنعتی معمولاً بالاست)
- خروجی: کمتر از 200 CFU/100mL (برای رعایت استانداردهای بهداشت عمومی)
- Heavy Metals (فلزات سنگین):
- ورودی: بسته به نوع فاضلاب (برای مثال، سرب، روی، مس، کروم، کادمیوم) میتواند مقادیر متفاوتی داشته باشد
- خروجی: کمتر از استانداردهای زیستمحیطی (برای مثال، سرب کمتر از 0.01 mg/L)
- Oil & Grease (چربیها و روغنها):
- ورودی: 10-50 mg/L (در فاضلابهای صنعتی یا فرآیندهای خاص این مقدار بیشتر است)
- خروجی: کمتر از 10 mg/L
- Detergents (مواد شوینده):
- ورودی: 5-10 mg/L (در فاضلابهای خانگی یا صنعتی با استفاده زیاد از مواد شوینده)
- خروجی: کمتر از 2 mg/L
فرآیندهای تصفیه فاضلاب:
پس از آنالیز دقیق این پارامترها، برای طراحی تصفیهخانه فاضلاب معمولاً از یک سری فرآیندهای مختلف استفاده میشود که به طور عمده شامل موارد زیر هستند:
- تصفیه فیزیکی (مانند آشغالگیری و شنگیری): برای حذف ذرات بزرگ و جامدات معلق در فاضلاب.
- تصفیه شیمیایی (مانند انعقاد و لختهسازی): برای حذف مواد شیمیایی، فسفاتها و فلزات سنگین.
- تصفیه بیولوژیکی (مانند فیلتر بیولوژیکی و فرآیندهای فعالسازی لجن): برای کاهش BOD، COD و نیتروژن.
- تصفیه ثانویه (بیولوژیکی یا شیمیایی): برای حذف بیشتر آلایندهها و بهبود کیفیت فاضلاب.
- تصفیه نهایی (مانند گندزدایی با کلر یا UV): برای از بین بردن باکتریها و میکروارگانیسمها.
- تصفیه پساب (برای فاضلابهای صنعتی یا کشاورزی): ممکن است شامل فرآیندهای خاص مانند اسمز معکوس یا تقطیر باشد.
نتیجهگیری:
مقادیر ذکر شده در بالا برای فاضلاب ورودی و خروجی تصفیهخانه فاضلاب، وابسته به نوع فاضلاب (خانگی، صنعتی، کشاورزی) و نیاز به تصفیه متفاوت خواهد بود. تصفیهخانهها باید طراحی شوند تا قادر به کاهش این پارامترها به مقادیر استاندارد خروجی باشند تا آب پساب به محیط زیست یا برای مصارف دیگر (مثل کشاورزی) بازگردانده شود.